ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )
123
فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )
نوع خط : خط نستعليق . نوع جلد : صحافى شرقى ( آسياى مركزى ) ، مقوائى با عطف چرمى . ( 207 ) شماره نسخه : C 510 ( gd 581 ) نام كتاب : تواريخ اولياء . توضيح نام اثر : نيامده است . پديد آورنده : محمد شريف ، كاتب بزرگ آسياى مركزى . تاريخ تأليف اثر : سال 1282 قمرى / ( 1866 - 1865 ميلادى ) . در صفحه 149 و همچنين آخرين صفحه اين كتاب 124 تاريخ 1282 درج گرديده است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر يك دست نمى باشد . بخش اول آن شامل داستانهايى درباره [ پيامبر اكرم حضرت ] محمّد [ صلّى الله عليه و آله ] و چهار جانشين وى ، يا به عبارتى ديگر « جانشينان يا خلفا » مىباشد . همچنين در اين بخش اطلاعات جغرافيايى و ستاره شناسى نيز آمده است . بخش دوم « تواريخ اولياء » بيشتر شامل زندگى نامه ها ، اطلاعات تاريخى و مذهبى مىباشد . بيشترين قسمت اين كتاب به شرح زندگى نامه نمايندگانى از مذاهب مختلف اسلامى و طريقت صوفيه در آسياى مركزى از ابتداى پيدايش اسلام در اين منطقه تا قرن هجدهم ميلادى است . اين كتاب بيش از هر چيز اثرى تدوينى است تا تأليفى ؛ زيرا بخشهاى زيادى از آن از رونويسى ديگر كتابهاى تاريخى ، ستاره شناسى ، شرح حالها به دست آمده و نويسنده بدون رعايت نظم منطقى ، آنها را در اثر خود گنجانيده است . كتابهاى « تذكره » و رسالههاى بسيارى از جمله « نفحات الانس » و « لمحات من نفحات القدس » ، از منابع مرجع اين كتاب بودهاند . اگر چه اين اثر بيشتر كتابى تدوينى به شمار است ، اما مقدمه كامل نويسنده اطلاعات ارزشمندى در بر دارد . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه از « تواريخ اولياء » شامل مقدمه و 19 فصل مىباشد كه ترتيب فصلهاى 17 ، 18 ، 19 به هم خورده است . اين كتاب همچنين شامل جداول و رسمهايى شامل تقويم سال ( در اين تقويم و در صفحه 150 تاريخ عيد قربان ذكر گرديده است ) و دو جدول پيشگويى مىباشد . تاريخ كتابت : سال 1282 قمرى / ( 1866 - 1865 ميلادى ) . مكان كتابت : آسياى مركزى . نام كاتب : در حاشيه اين كتاب نام افراد مختلفى به عنوان كاتب آمده است كه به مرور زمان آن را كامل نمودهاند . اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : صفحات 272 - 273 شامل قسمتى از اثرى درباره « عبدالقادر گيلانى ( جيلانى ) » است كه تاريخ كتابت آن سال 1270 قمرى / 1854 - 1853 ميلادى مىباشد . صفحات بسيارى شامل فتاوى مختلف نيز به انتهاى اين اثر اضافه گرديده است . همچنين بين صفحات 605 و 606 ، ورقى درباره جانشينى در ميان رهبران مذهبى فرقه نقشبنديه ، الحاق گرديده است . سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط و . آ . ايوانف در سال 1914 ميلادى از شهر بخارا به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 . 26 * 15 ؛ تعداد برگ : 186 ؛ تعداد سطر : 13 ؛ اندازه متن : 18 * 10 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى ( آسياى مركزى ) با درجات كيفيت متفاوت . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه و برخى اسامى خاص با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق بسيار ساده . نوع جلد : صحافى شرقى ( آسياى مركزى ) ، مقوائى با عطف چرمى .